Lessen voor groep 5 en 6

Teken met Oost-Indisch inkt een blad vol met beestjes in een potje. Laat de beestjes krioelen door tekenen en stempelen te combineren.

2D

vorm (lijn), compositie (plaatsing en herhaling)

—-

Maak een glas-in-lood-achtig raamobject van een engel van karton en doorschijnend papier.

2D

vorm (contour/lijn en vlakke vorm), compositie (kader)

mens en samenleving

Maak in tweetallen een kanten kraag van papier door gebruik van constructie en versiering. Maak daarmee een statig fotoportret van elkaar.

3D

compositie (versiering, herhaling en stapeling) en ruimte (licht/donker)

kunst

Ontwerp een kampioensmedaille voor een Olympische sport. Knip de voorstelling uit verschillende lagen karton waardoor een reliëf ontstaat. 

3D

vorm (vlakke vorm) ruimte (reliëf)

bewegingsonderwijs

Teken met oliepastel en ecoline een hemel boven de gevels met uiteenspattend vuurwerk.

2D

kleur (felle kleuren, licht/donker contrast) vorm (lijn)

natuur en techniek

Fotografeer een stukje van de school dat je de moeite waard vindt om te bewaren. Laat door de uitsnede de details goed zien.

digitaal

compositie (uitsnede, detail)

Nederlands

Maak kennis met het werk en denken van de schilders Piet Mondriaan en Theo van Doesburg en hun kunstenaarsgroep DE STIJL.

2D

vorm, kleur en compositie

geschiedenis

Maak met onderdelen van toiletrollen, restmateriaal en gekleurd papier allerlei bizarre figuren die samen een wonderlijke straatparade vormen.

3D

vorm/kleur/constructie

drama

Maak een kartondruk van een straat met veel verkeer (voertuigen voor en achter elkaar). Plak de drukvorm op en druk hem af met roller en drukinkt.

2D

vorm (vlakke vorm, opbouw uit deelvormen), ruimte (overlapping)

mens en samenleving

Knip een opvouwkaart voor Valentijnsdag van stevig gekleurd papier. Aan de binnenkant toon je héél veel harten tegenover één speciaal groot hart.

3D

vorm, kleur en compositie (herhaling en accent)

—-

Maak met chamotteklei een pot uit ringen, geïnspireerd door de potten uit de periode van de bandkeramiek, klok- of trechterbeker cultuur.

3D

ruimte omvattende vorm

kunst

Versier je pot door met stokjes (spatel, knijper, saté) motieven te stempelen, geïnspireerd door de versieringen van de bandkeramiek of klokbekercultuur.

3D

compositie, decoratie, textuur

kunst

Maak een aanwijsbord door met draad op karton te schrijven. De woorden bestaan uit geometrische letters die opgebouwd zijn uit delen. Arceer elke letter op een andere manier en versier de rand.

3D

vorm (uit delen, geometrische vormen, arceren), compositie (versieren)

rekenen en wiskunde

Bestudeer de patronen van de Ndebele en teken in deze stijl de lijnen met zwarte viltstift. Kleur dan de vormen met gekleurde stiften.

3D

compositie (decoratie, patroon)

aardrijkskunde

Vlecht met papierstroken een placemat. Versier de randen met kleine afbeeldingen. Laat door het patroon en de kleurstelling zien bij welk gerecht de placemat hoort.

2D

compositie (regelmaat, drukke of rustige compositie), kleur (symboolkleuren)

mens en samenleving

Teken met oliepastel een sierlijke feniks en was de achtergrond in met donkere ecoline om de vogel nog vuriger te maken. Met laagjes gekleurd papier geef je de mythische vogel oogverblindende veren.

2D

vorm (verschijningsvorm), textuur (gelaagdheid van veren)

Nederlands

Maak van lapjes stof en draad een afbeelding van een dier (of dieren) in gevangschap.

3D

textuur (hoe voelt iets aan) compositie (kader)

—-

Bouw een pot op uit ringen en sluit die tot een luchtdichte bol. Tik de bol met een latje tot pompoenvorm en versterk die door er touw in af te drukken. Snij met een satéstokje ogen, mond en deksel uit.

3D

vorm, compositie en textuur

—-

Scheur een sjabloon van een schaap en maak met pastelkrijt een nachtelijk herderstafereel met de kudde.

2D

ruimte: overlapping, compositie: herhaling

Nederlands

Leer te zien hoe David Hockney en striptekenaars de regen in hun tekeningen verbeelden.

2D

ruimte, kleur, textuur, compositie

natuur en techniek

Teken met viltstift hoe mensen overvallen worden door de regen en de opspattende druppels in de plassen.

2D

ruimtesuggestie, kleur, textuur, compositie (patroon)

natuur en techniek

Maak met houtskool het tekenvel grijs, schets en arceer het kasteel in grote lijnen en geef met kneedgom de lichtste plekken aan (maan, vensters, lichtval etc.)

2D

kleur (licht en donker), ruimtesuggestie, textuur

—-

Maak vlekken met waterverf en penseel. Draai die vlekken en ontdek verborgen figuren. Teken ze met wasknijper en satéstokjes verder uit.

2D

vorm en kleur

kunst

Maak de vlekfiguren af met pen en inkt. Schrijf woorden die ermee te maken hebben op een papiertje. Vorm daaruit zinsfragmenten, koppel ze en schrijf ze er met inkt en ecoline bij.

2D

vorm (karakter)

kunst

Bekijk het schilderij La Grande Jatte van George Seurat nauwkeurig en schrijf er een verhaaltje over. Bespreek die met elkaar in groepjes en plenair. De leraar vertelt iets over Seurat, het pointillisme en de tijd.

2D

vorm, kleur en compositie

Nederlands

Poseer voor elkaar en teken met houtskool minimaal drie figuren van verschillende afmeting, spelend en zittend. De aandacht gaat vooral uit naar de contour.

2D

vorm door contour, kleurvariatie en verzadiging

bewegingsonderwijs

Knip de getekende figuren uit en tamponneer ze met een kwast en plakkaatverf. Tamponneer met propjes krant en spons ook het park met veldjes en boompartijen en stempel de huizen op de achtergrond. Stel de werkstukken samen tot één groot parktafereel!

2D

kleurvariatie, verzadiging, ruimtesuggestie en compositie

bewegingsonderwijs

Knip in een gevouwen vel papier een eenvoudige vorm. Na het uitvouwen kun je die de ruimte in laten wijzen. Het gat en de vorm maken samen een symmetrische vorm. Met de keuze van een kleur kun je er een tafeldecoratie van maken.

3D

vorm (restvorm), compositie (constructie)

mens en samenleving

Construeer samen ‘krottenwoningen’ van kosteloos materiaal. Plaats de woningen in samenspraak bij elkaar tot krottenwijk.

3D

vorm (ruimte omvattende vormen), compositie (stapeling)

mens en samenleving

Knip uit twee stukjes ribkarton een eenvoudige puzzel, passend in cd-doosje. Door gleufjes aan kun je de onderdelen met elkaar verbinden (inschuif techniek). Schilder de afzonderlijke delen in primaire kleuren tot Rietveld-puzzel-cadeau.

3D

ruimtelijke constructie, vorm-restvorm, vormfunctie, compositie, kleurcontrasten

natuur en techniek

Ontwerp vier zijden van een lantaarn in Stijl. Lijm ze met stroken in verschillende composities in elkaar en voorzie ze van plakranden.

3D

compositie; grootte en richting

kunst

Beplak de vier zijden van je Stijllantaarn met transparant papier in de kleuren van de Stijl en lijm hem in elkaar.

3D

vorm, kleur en compositie

kunst

Poseer voor elkaar in leeshouding en breng die verstilde houding in eenvoudige lijnen met houtskool op papier in beeld.

2D

vorm en compositie (verhouding en richting)

Nederlands

Boetseer jezelf met chamotteklei in je favoriete leeshouding. Maak daarbij gebruik van de tekeningen uit de vorige les.

3D

vorm (volume, richting en proportie) en textuur

Nederlands

Leer aan de hand van afbeeldingen van moeder-kind beelden van Digna van der Put de relatie leggen tussen houding/expressie en gevoelens.

3D

vorm (groot/klein), houding en expressie

mens en samenleving

Maak met stevig papier een ruimtelijk masker van een monsterachtig dier.

3D

vorm (hoekige, scherpe vormen), textuur (aaibaarheidsfactor), kleur (expressieve kleuren)

natuur en techniek

Maak met stevig papier een ruimtelijk masker van een monsterachtig dier.

2D

vorm (vormen opbouwen uit delen), kleur (kleurnuance en contrast)

rekenen en wiskunde

Ontwerp een tegelmuur met bloemmotief door vouwblaadjes te vouwen en in te knippen. Door gebruik te maken van spiegelen, roteren en herhaling (minimaal 6 tegels) maak je met de bloemmotieven een patroon. Ter inspiratie wordt er gekeken naar toegepaste kunst van de Jugendstil of Art Nouveau.

2D

compositie (herhalen, spiegelen, roteren)

rekenen en wiskunde

Knip onderdelen uit een eierdoos en verpak je ei zo, dat die als basis voor jouw ‘standbeeld’ voor de Kip kan dienen. Lijm er onderdelen van de kip op en kleedt ‘m aan met gekleurd papier en veren.

3D

compositie, constructie

kunst

Maak van chenilledraad een ruimtelijk insect van ongeveer 15 cm lengte en een angstaanjagend uiterlijk door de vorm en de huid van de lichaamsdelen.

3D

vorm (detaillering), textuur (huid)

—-

Teken, tamponneer en schilder met plakkaatverf een associatieve voorstelling bij het gedicht Koning Winter. Omdat je met witte verf op een donkere ondergrond werkt is alles omgekeerd.

2D

vorm, decoratie, compositie

natuur en techniek

Teken met een viltstift in één kleur een grote fiets uit het hoofd. Als daarna een fiets de klas in wordt gereden ‘verbeter’ je je eerste tekening met een contrastkleur.

2D

vorm (verhoudingen)

geschiedenis

Schilder met plakkaatverf een dier in zijn omgeving. Zorg ervoor dat het dier erg opvalt of juist niet door jouw keuze voor kleur en textuur van huid en omgeving.

2D

textuur (stofuitdrukking), kleur (kleurcontrast/camouflage)

natuur en techniek

Door te kijken naar diverse werkstukken van Paul Klee maken de kinderen kennis met het werk van deze belangrijke schilder uit de 20ste eeuw. Hij is grote vernieuwer door zijn onderzoek naar vorm en kleur ‘uit het hoofd’ i.p.v. naar de waarneming. Ze leren over de functie van de fantasie als bron voor nieuwe beelden (verbeelden wat nog niet gezien is).

2D

kleur, vorm & compositie

kunst

Graveer met een saté stokje of cocktailprikker oplichtende en wonderlijke diepzeediertjes in de met oliepastel aangebrachte donkere kleuren van de duisternis.

2D

kleur, vorm & compositie

kunst

Maak een hoedje met gekleurde papierstroken verschillend in de verhouding en kleurcombinaties. Versiering met zijdevloeipapier maakt de variëteit tussen de hoedjes groter.

3D

kleurnuance versus contrast, decoratie

aardrijkskunde

Knip een ledenpop uit strookjes karton en beplak die met kleurig gescheurd sitspapier. Breng gaatjes aan op de plaats van de gewrichten en stel met splitpennen een beweeglijke Klimpiet samen.

3D

bewegende constructie, kleur

bewegingsonderwijs

Maak van wol of katoen diverse soorten koord door gebruik te maken van verschillende technieken (twijnen, haken, punniken en vlechten) en door te spelen met kleur, dikte en hoeveelheid van de draden.

3D

textuur (construeren van koord), kleur (combinaties)

geschiedenis

Maak van koorden een portret van Piet Piraat. Zorg ervoor dat Piet op een vervaarlijke piraat lijkt door gebruik te maken van verschillende soorten koorden en ze met kleine borduursteekjes vast te zetten op een lap vilt.

3D

vorm (lijn, contour), textuur (variatie in constructie van koorden)

Nederlands

Bedenk in groepjes een verhaal door de gegeven afbeeldingen in een volgorde te leggen en te nummeren.

2D

vorm en compositie (volgorde)

kunst

Teken een figuur die deel uitmaakt van een clubje. Rub met kleurpotlood over ruwe oppervlakken, knip onderdelen uit en stel de figuur schuivend samen. Plak het resultaat op een getinte ondergrond.

2D

vorm, kleur en textuur

kunst

Trek je figuur over en maak met je groepje afspraken over de belevenis van de personages. Zet de figuren op een passende plaats en vul de omgeving aan met kleurpotlood, viltstift, oliepastel en waterverf.

2D

vorm, compositie (volgorde)

kunst

Maak met een stukje karton, touw of fietsband op een blokje hout een stempel van een beestje. Stempel met ecoline een hele plaag op een vel papier.

2D

vorm (samenstellen), compositie (herhaling)

mens en samenleving

Teken met sterk verdunde plakkaatverf op een dubbelgevouwen vel tekenpapier aan één kant een eekhoorn, aan de andere kant paddenstoelvormen. Schilder de achtergrond met een waterige oplossing van een andere kleur in.

2D

vorm (vormsammenstelling, vlakke vorm en contour), ruimte (overlapping)

—-

Schilder de voorstelling verder uit. Geef de eekhoorn en de overlappende paddenstoelen verschillende tinten en texturen. Knip Pluim na droging uit en zet ‘m tussen de paddenstoelen.

2D

kleur (kleur variaties), textuur

—-

“Wat vind je ervan en waarom?”  In het beschouwingsgesprek gaat het niet zozeer om wat de kunstenaar bedoeld heeft, maar om wat je zelf vindt en waarom. 

2D

kleur, textuur (stofuitdrukking)

mens en samenleving

Maak een foto van je vlakke werkstuk. Let daarbij op de kaders en belichting zodat er een mooie kopie ontstaat.

digitaal

compositie (kader), kleur (lichtval)

—-

Maak een foto van je ruimtelijke werkstuk. Let daarbij op het kader, het standpunt en de lichtval zodat de ruimte in het werkstuk goed tot zijn recht komt.

digitaal

compositie (kader, standpunt), kleur (lichtval)

—-

Maak van (rib)karton en schaar auto uit grootvaders tijd. Maak voor de wielen een bewegende constructie.

3D

ruimte (ruimte omvattende vormen, hoekige en ronde vormen), compositie (construeren)

geschiedenis

Knip kerstsjablonen uit en ontwerp er nieuwe bij. Vouw een vel papier in vieren, teken de sjablonen over en knip ze uit. Ontwerp hiermee schuivend je placemat. Wissel tot slot je zelfontworpen onderdelen uit en plak alles vast.

2D

vorm-restvorm, compositie, kleur

rekenen en wiskunde

Ontwerp één van de vier pagina’s van een seizoenskalender. Knip seizoensmotieven uit stevig papier en plak die op stroken grijsbord. Samen vormen ze de drukvorm waarmee in de volgende les de sierrand van de seizoenskalender wordt gedrukt.

2D

vorm/restvorm, compositie, decoratie

mens en samenleving

Ieder kind drukt zijn eigen seizoensrand vier keer af. Na droging wissel je het drukwerk uit zodat je een eigen seizoenskalender kan samenstellen.

2D

kleur

mens en samenleving

Keuze uit drie activiteiten. o Schilder met plakkaatverf een wilde, woeste zee waarin het schip van Sinterklaas vergaat. o Teken met oliepastel Sint en/of Piet als drenkeling in de wilde, woeste zee. o Maak met soft pastel/gekleurd bordkrijt en sjablonen een groep haaien die in de woeste zee cadeautjes eten.

2D

kleur (kleurnuance), vorm (verschijningsvorm)

aardrijkskunde

Construeer met elektradraad een mensvorm. Kleed de Slingerpiet aan door ‘m te omwikkelen met de mooiste kleurencombinaties zijdevloeipapier en buig hem in een leuke houding.

3D

constructie, proportie, kleur

natuur en techniek

Maak een doosje van een stuk papier door de zijvlakken van een blok om te trekken. Vouw die uitslag tot een doosje waarvan één kant open blijft.

3D

vorm (ruimteomvattende vorm)

natuur en techniek

Maak met kleurpotlood een aantrekkelijk ontwerp voor de snoepdoos. Zorg ervoor dat de kleur en vorm vertellen dat het over snoep gaat.

3D

kleur (felle, contrasterende kleuren)  vorm (lettervormen)

natuur en techniek

Maak van een oude sok een pop. Overdrijf de vormen om jouw personage uit het verhaal krachtig weer te geven.

3D

vorm (overdrijving van vormen)

Nederlands

Maak met ijzerdraad een magere mensfiguur in een karakteristieke houding.

3D

vorm (proporties en verhoudingen), compositie (constructie)

mens en samenleving

Knip uit delen karton een afbeelding van twee mensen die met een bal spelen. Plak voor de drukplaat de onderdelen zo op dat ze echt samen spelen. Maak dan afdrukken met roller en drukinkt.

2D

vorm (samengestelde vorm), compositie (suggestie van beweging), kleur (licht/donker)

drama

Maak met sjablonen en pastelkrijt een afbeelding van de jacht waarbij de dieren op de vlucht zijn.

2D

vorm (contour, houding), ruimte (overlapping)

kunst

Maak met je groepje een taart van gekleurd papier. Ieder maakt een taartlaag waarbij je aan de kleur en versiering kan zien dat de lagen bij elkaar horen.

3D

ruimte (ruimte omvattende vormen), compositie (herhaling, ritme, regelmaat)

rekenen en wiskunde

Borduur op karton een kerstster die helder straalt. Zet daarvoor een tekening van een ster om in een vorm die opgebouwd is uit kruisjes.

2D

vorm (vormen opbouwen uit blokjes en kruissteken)

rekenen en wiskunde

Teken met potlood een grote variëteit aan sterren op gekleurd papier en speel met enkele wiskundige principes. Knip de sterren uit en plak ze gegroepeerd op een blauwe of zwarte achtergrond.

2D

vorm (individueel), compositie (groepswerk)

natuur en techniek

Teken met kleurpotlood een zelf opgezet stilleven van snoepgoed en let daarbij op de kleur en plaats van de snoepjes. Maak met stroken een passe-partout rond de tekening.

2D

kleur (kleurmenging en licht/donker), compositie (aantrekkelijke rangschikking van voorwerpen)

mens en samenleving

Schets met potlood een (nood)situatie en bedenk hoe je als Superheld te hulp zou kunnen schieten. Schets de held in actie. Teken het in pen en inkt en breng met een penseeltje en met water verdunde inkt licht en donker aan waardoor de scene nog spannender wordt!

2D

tekenen met pen en inkt, schilderen met o.i.inkt, knippen en insnijden

mens en samenleving

Ontwerp een symbool of siervorm met potlood op papier. Werk die uit met een satéstokje en ecoline in een tatoeage door verschillende manieren van arceren.

2D

vorm (contour) compositie (siervorm)

kunst

Maak een torenreliëf uit lagen van opengewerkte stroken papier en plak die op een ondergrond van zwart/blauw papier.

3D

compositie (ritme en herhaling), vorm (geometrische vormen)

mens en samenleving

Boetseer met papier maché een figuur tijdens zijn middagslaapje.

3D

vorm (plastiek) en compositie (verhouding en richting)

kunst

Beschilder met plakkaatverf een mooi patroon op de kleding van de slapende figuur en geef het een mooie huidskleur.

3D

kleur (contrast vs. nuances) en compositie (patroon)

kunst

Maak van papier-maché een kerstbal met een ruimtelijk gezicht met een duidelijke uitdrukking.

3D

ruimte (plasticiteit), kleur (kleurexpressie)

—-

Knip van papier een sierlijke vaas die symmetrisch is. Schilder vervolgens met plakkaatverf en naar de waarneming bloemen die in een vaas staan. Let op de typische bloemvormen, kleurnuances en contrasten om het bloemstilleven zo echt mogelijk te laten lijken.

2D

kleur (nuances en contrast), vorm (kenmerkende bloemvormen), compositie (symmetrie)

natuur en techniek

Bekijk de eerder geschilderde bloemstillevens en vergelijk ze met bloemstillevens van grote meesters uit voorbije eeuwen. Versier, door te stempelen met ecoline, de vaas met een ritmisch patroon van geometrische vormen en plaats de vaas onder het bloemstilleven.

2D

vorm (contour), compositie (symmetrie, patroon, randversiering)

rekenen en wiskunde

Versier een papieren vaas met blauwe waterverf door gestileerde bloemmotieven uit lijn en vlak te schilderen. Inspiratie hiervoor wordt opgedaan door te kijken naar diverse Delfts Blauw en Chinees keramiek.

2D

vorm (vlak en lijn), kleur (kleurnuance)

geschiedenis

Maak een beweegbare mensfiguur met het hoofd van vader (fotokopie). Knip de ledematen uit karton, boor er gaatjes in en verbind ze met splitpennen.

3D

bewegende constructie, vorm en verhouding

natuur en techniek

Maak met oliepastel een tekening van een bladerdek met een klein herfstdiertje. Zorg ervoor, door goed gebruik te maken van kleur, vorm en textuur dat het diertje nauwelijks opvalt.

2D

vorm, kleur, textuur

—-

Maak met gekleurde papiersnippers een cirkelvormig mozaïek van een vogel. Zorg ervoor dat het dier herkenbaar wordt door stukjes papier verschillend in vorm en formaat te gebruiken. Probeer, door gebruik van weinig contrast, de vogel niet zo op te laten vallen.

2D

vorm (vormen opbouwen uit delen), compositie (weinig contrast tussen voor- en achtergrond)

rekenen en wiskunde

Teken met oliepastel een waterpret tafereel op een ondergrond van tekenpapier of stof (katoen). Laat door de kleur zien wat boven of onder water is.

2D

vorm (houding door contour), kleur (warm/koud)

bewegingsonderwijs

Teken met oliepastel een warm broeierig woud. Gebruik warme kleuren en ritmiek om het woud een geheimzinnige en weelderige indruk te geven.

2D

ruimte (overlapping), kleur (warme/koude kleuren)

natuur en techniek

Maak samen de personages en omgeving voor een kerststal. Teken ze met kleurpotlood en let daarbij op de verhoudingen en de houding zodat het op een echt kraambezoek lijkt.

3D

vorm (contour en detail, grootte en verhoudingen), kleur (kleurnuance, mengkleuren)

mens en samenleving

Maak nu een animatiefilm over de aankomst rond de kribbe met fotocamera en montageprogramma. Suggereer ruimte en beweging door het voor en achter elkaar verplaatsen van de personages.

digitaal

compositie (beweging en verhaallijn), ruimtesuggestie (overlapping)

mens en samenleving

Maak uit losse onderdelen een collage uit tijdschriften en getekende personen van kinderen die in het bos verstoppertje spelen.

2D

ruimte (ruimtesuggestie)

mens en samenleving

De schets je ervaringen met het fietsen tegen wind in met potlood.

2D

vorm, ruimtesuggestie, compositie

kunst

Werk met pen en inkt de tekening van de fietsende figuur verder uit en geef het kleur met waterverf.

2D

Kleur (nuances, toonwaarden en verzadiging)

aardrijkskunde

Teken een impressie van een winterdag in de tuin. Graveer met een satéstokje in een witte laag verf op oliepastel en pas daarin ruimtesuggestie en textuur toe.

2D

ruimtesuggestie, kleur, textuur

—-

Teken met kleurpotlood slapende dieren met aandacht voor hun vacht. Knip het uit en plak het slapende dier op een donker vel waarop je met een lichte verf de slaapplaats en de omgeving schildert.

2D

vorm (lijn/vlak), textuur (weergave van de huid)

—-

Kijk goed naar de vorm van bomen. Teken de stam, takken en twijgen met pen (stokjes) en inkt. Vul ze aan met geheimzinnige contouren van huizen, dieren en/of personen.

2D

vorm door lijn en contour, kleur, schaduw

natuur en techniek

Meng kleuren waterverf met allerlei soorten blauw en schilder daarmee je tekening in een nachtelijke sfeer.

2D

kleur, lichtdonker

natuur en techniek