Didactiek
Tussendoelen en leerlijnen zijn uitwerkingen van de kerndoelen. De tussendoelen en leerlijnen zijn handreikingen aan leraren, maar ook aan studenten, leermiddelenontwikkelaars, opleiders en begeleiders, inspecteurs en andere bij het basisonderwijs betrokkenen. De handreikingen hebben betrekking op het omgaan met de kerndoelen. In de kerndoelen is aangegeven wat in elk geval aan alle leerlingen moet worden aangeboden in de periode dat zij het basisonderwijs bezoeken. De kerndoelen zijn globale aanwijzingen. De kerndoelen zijn voorgeschreven door het ministerie van OCW. Ze geven geen zicht op de verkaveling van het onderwijsaanbod over de acht leerjaren. Door middel van een beschrijving van tussendoelen en leerlijnen wordt wel zicht geboden op hoe een dergelijke verkaveling zou kunnen plaatsvinden. Met de nadruk op ‘zou kunnen’. Er zijn uiteraard ook andere mogelijkheden om het onderwijsaanbod te organiseren dan de uitwerkingen van TULE.
Kerndoelen totaal: Kerndoelen_TOTAAL.pdf
Kerndoelen kunstzinnige orientatie: Kerndoelen_kunstzinnige_orientatie.pdf
Websites met informatie over kerndoelen, tussendoelen en leerlijnen:
Kerndoelen bij het Ministerie van OC&W: Kerndoelen ministerie OCW
Kerndoelen op Kennisnet: Kerndoelen via Kennisnet
Kerndoelen via het SLO: Kerndoelen via het SLO
Tussendoelen en leerlijnen (TULE) kunstzinnige oriëntatie Tussendoelen kunstzinnige oriëntatie
Tussendoelen voor alle vakken (TULE): Tussendoelen en leerlijnen basisonderwijs
Infomatie over tussendoelen in het basisonderwijs: Tussendoelen van het SLO
Geplaatst door Redactie-Robert op 02-10 om 10:46
Beschrijving van de vakcompetenties Beeldendonderwijs voor Leraar Primair Onderwijs kan je lezen en downloaden in onderstaand PDF bestand.
Vakcompetenties Beeldendonderwijs voor Leraar Primair Onderwijs: Nieuwe_vakcompetenties.pdf
Geplaatst door Redactie-Robert op 17-09 om 14:27
Beeldende activiteiten maken deel uit van goed basisonderwijs. Iedereen weet dat eigenlijk wel. Maar hebben we het over hetzelfde? Hoe krijg je als mentor houvast in een stagesituatie, welke kaders hanteer je als je het met collega’s hebt over jouw aanpak, bijvoorbeeld om afspraken te maken in het team voor beter beeldend onderwijs en cultuureducatie?
De hamvraag luidt natuurlijk:
Wanneer is er sprake van een beeldende activiteit of wat maakt een doe-activiteit beeldend? Antwoord:
‘Een activiteit is beeldend als kinderen op inspirerende wijze worden betrokken in een open vormgevingsproces waarin het thema aan kinderen duidelijke associatiemogelijkheden biedt en het zoeken naar beeldende en materiaaltechnische mogelijkheden wordt aangespoord. Dit gebeurt tegen een achtergrond van informatie in woord en beeld waarbij het streven naar eigenheid van kinderen en onderlinge variatie in de werkstukken centraal staan in een gezamenlijke inspanning van leerling en leraar.’
De realisatie van een goede beeldende activiteit vergt, vooral voor de beginnende leraar, een gedegen voorbereiding. Anticiperend op het werkproces moet het een en ander helder in kaart worden gebracht.
Voorbereiding
Als een beeldende activiteit voldoende is voorbereid, is er voldaan aan de volgende criteria.
- De bedoelingen zijn uitgewerkt (in een basisplan) en het maakproces is uitgeprobeerd. De doelen uit het basisplan worden gebruikt om na afloop de activiteit te ëvalueren.
- Het verloop van de activiteit is weloverwogen en stapsgewijs uitgeschreven in procesfasen. Daarin staat hoe het kinderen mogelijk wordt gemaakt om op eigen wijze, door gebruik van de aangereikte informatie (betekenis-vorm-materiaal), met succes een werkstuk te maken.
- Verder is er sprake van goed didactisch materiaal voor een pakkende introductie, beeldmateriaal voor de informatiefase, en fasevoorbeelden voor een heldere instructie.
- Tot slot is er een organisatieplan waarin de organisatie van het verloop en de materiaalvoorziening is meegenomen.
Realisatie
De uitvoering van een beeldende activiteit vraagt om een helder scenario, waardoor de leraar weet welke accenten op welk moment aandacht behoeven.
Een beeldende activiteit wordt goed aangeboden als tijdens:
de oriëntatie
- kinderen bij de activiteit worden betrokken door een pakkende introductie, waarin de aandacht is gericht op betekenissen en associatiemogelijkheden.
- de leraar kinderen aan de hand van goed beeldmateriaal informeert over ‘hoe het eruit kan zien’ met het accent op één of twee beeldaspecten.
- het werken met materiaal en gereedschap kort wordt verhelderd door een aanschouwelijke instructie.
- de kinderen stapsgewijze informatie krijgen over het verloop van het werkproces.
- direct wordt duidelijk gemaakt en hoe je kunt variëren om van meet af aan verschillen tussen de werkstukken (creativiteit) te stimuleren.
de uitvoering
- kinderen worden geobserveerd in hun benadering van werken (aanrommelfase) om verschillen in aanpak te traceren.
- de leraar tijdens het werk zorgt voor interactieve momenten op basis van reflectievragen (wat is je plan, wat wil je laten zien?).
- delen van de oriëntatie aan de tafels op individueel niveau wordt afgestemd.
- de kinderen worden gestimuleerd te zoeken naar eigen oplossingen.
- af en toe iets wordt voorgedaan om kinderen op weg of verder te helpen.
- kinderen worden aangezet tot het bekijken/beschouwen van beeldmateriaal of elkaars werk.
- inzet en ontdekkingen worden aangemoedigd.
- duidelijke organisatorische instructies worden gegeven.
- kinderen op de hoogte worden gesteld van het tijdsverloop.
- kinderen duidelijke instructies over afronden en opruimen krijgen.
de nabeschouwing
- het werk van de kinderen gezamenlijk bekeken wordt.
- de punten uit de oriëntatie aan de hand van de werkstukken bij monde van de kinderen worden herhaald.
- verschillen in benadering tussen kinderen positief worden uitgelicht.
- kinderen hun mening wordt gevraagd en die te onderbouwen.
- originele/eigen oplossingen extra aandacht krijgen.
Als hieraan is voldaan, zijn de kinderen er in geslaagd om in hun werk op een eigen manier samenhang aan te brengen tussen materiaal, vorm en betekenis. Geef dat werk een mooie plek. Gevolg: een rijke beeldende leeromgeving met een scala aan verschillende werkstukken en met zeer trotse makers!
Het Observatieformulier Beeldend onderwijs is een prachtig instrument om de kwaliteit van het aanbod van beeldende activiteiten te onderzoeken.
Download deze volledige tekst: Kwaliteitscriteria-kijkwijzer voor beeldendonderwijs
Geplaatst door Redactie (Mech) op 09-05 om 15:40
Beeldendonderwijs is vooral goed te begrijpen als je het proces van vormgeven doorziet. Als je verschillende vormgevingsprocessen analyseert, ontdekt je steeds terugkomende principes. Deze principes, de product- en de procescomponenten, worden in het vormgevingsmodel beschreven.
Lees verder >>>
Geplaatst door Redactie-Robert op 06-02 om 10:21
Het beoordelen van beeldend werk vinden leerkrachten een moelijke klus. Om dit goed te kunnen doen zijn voor een les de ‘beeldende’ lesdoelen opgesteld. De lesdoelen staan op deze site altijd in een basisplan beschreven. De product- en procescomponenten worden daarin vermeld. De doelen geven je houvast voor een beoordeling van het product en het proces van een kind.
Voor het registreren en bijhouden van beoordelingen kan je gebruik maken van het beoordelingsformulier beeldendonderwijs.
Geplaatst door Redactie-Robert op 05-01 om 10:53
Knutselen, vrij tekenen en gerichte opdrachten; het zijn beeldende activiteiten die je dagelijks op de basisschool tegenkomt. Op de ene school zie je knutselwerkjes voor het raam hangen. De andere school heeft resultaten van vrij tekenen. Soms zie je ook werkstukken die vanuit een thema zijn gemaakt maar waarin duidelijk met materialen en beeldaspecten naar variatie is gezocht.
Bovenstaande voorbeelden komen voort uit de verschillen in didactiek. Om een beeld te kunnen vormen van de drie meest voorkomende didactische uitwerkingen volgt een kort beschrijving en vergelijking .
Om tot een goede keuze te komen voor een didactiek die geschikt is voor de basisschool, is het nuttig om jezelf de volgende vraag te stellen: Wat wil ik met het onderwijs (op het gebied van beeldende vorming) bij kinderen bereiken?
Lees verder >>>
Geplaatst door Redactie-Robert op 01-01 om 13:22
Het begrip ‘cultuur’ is erg breed, maar kan met het oog op het gebruik, als volgt worden gedefinieerd:
Dynamisch Samenspel
Cultuur is geen star gegeven maar iets dat voortdurend aan veranderingen onderhevig is. Die veranderingen kunnen groot of klein zijn, spontaan beginnen (jeugdbeweging) of van bovenaf worden opgelegd. Het effect is pas na verloop van tijd op waarde te schatten.
Gebruiken
In het handelen van mensen, hun doen en laten, zijn wetten en patronen te herkennen. Op basis daarvan zijn groepen van elkaar te onderscheiden.
Opvattingen
Het doen en laten van mensen verraadt de manier van denken over mens, god en wereld, hun toekenning van waarden (ethiek) en de normen die daarbij gehanteerd worden.
Groep mensen of volk
Cultuur wordt alleen gebruikt waar het een groep mensen aangaat, leden van een gemeenschap die genoemde zaken met elkaar delen. Daarbij kun je denken aan mensen met een gemeenschappelijke etnische achtergrond, maar ook aan andere groepen zoals ‘de jeugd’ of politieke en sociale groeperingen.
Diversiteit aan producten
Mensen met hun gebruiken en opvattingen laten sporen na, waarin deze zijn terug te vinden. De variëteit in die producten is heel groot. Ze kunnen variëren van de wijze van lopen en spreken tot de wijze van bouwen en organiseren van de publieke ruimte. Ook de volgende zaken vallen daaronder: wijze van bejegenen, begroeten, verpozen en eten, spreken en schrijven, opvoeden en onderwijzen, wetgeving en rechtspraak, literatuur en poëzie, muziek, beeldende vormgeving, foto en film, theater en toneel, dans, sport, spel en beweging, bouwen en rouwen. Als men er een specifieke waarde aan toekent, spreekt men in het kader van deze cultuurproducten ook wel van ‘kunst’.
Download Wat_is_cultuur.doc
Geplaatst door Redactie-Robert op 20-08 om 15:48
Hier vindt je formulieren die je kunnen helpen bij het plannen, uitvoeren en beoordelen van het beeldend werken.
Plannen: planner activiteitenoverzicht
Beoordelen: observatie/beoordelingsformulier voor beeldende activiteiten
Lesbeschrijven: basisplan en les/procesfaseformulier
Geplaatst door Redactie-Robert op 01-07 om 09:14
